HALLELUJA

Hóast eg telji meg sjálvan millum kritikarar landsins, haldi eg meg ikki teljast millum grenj landsins.

Hóast nógv er at finnast at, so kann eg dagliga undrast yvir hvussu væl vit hava fingið samfelagið at hanga saman – vit fáu tandur úti á hesum naknu klettunum. Satt at siga haldi eg tað vera eitt av teimum heilt stóru búskaparligu og samfelagsligu undrunum, sum eru at finna yvirhøvur.

Oyggjasamfeløgini eru nógv í tali – bæði tey fjarskotnu í Kyrrahavinum og Indiska Havinum. Og so eru tað oyggjasamfeløgini fram við strendur heimsins. Summi sjálvstøðug oyggjaríki, eins og Fiji og Tonga, summi sjálvstýrandi, eins og Føroyar og Guernsey. Og so onnur assimilerað í meginlandið bæði búskaparliga, mentunnarliga og samfelagsliga í aðrar mátar, eins og Gotland og Hetland.

So tað at vera pinkalítið oyggjaland er einki bragd.

Men at vera so væl skipað, so væl mentað, demokratiskt við fult tryggjaðum mannarætti, og so búskaparliga ríkt – sí, tað er eitt bragd.

Búskaparfrøði í advent

Tvær so rámandi søgur hava vitjað meg aftur og aftur, nú tað stundar til jóla. Tvær søgur, sum minna okkum á at vit eiga at vera góð hvør við annan, hóast - men eisini júst tí - at vit liva saman í einum mangan avbjóðandi samfelag.

Onnur søgan er hon, sum Annliss Bjarkhamar sigur frá sínum virki í hjálparátakinum Í Menniskjum Góður Tokki, at fimmhundrað familjur aftur í ár leita sær ein skáða upp undir jólini. Tey venda sær til hjálparfelagsskapin, tí at tey liva undir so fátæksligum korum, at jólini verða ein tung byrða, heldur enn tann gleðishøgtíð tey eiga at vera.

Hetta er í stóran mun tey óhepnu, sum antin verða arbeiðsleys, verða rakt av sjúku ella sálarligum afturstigi, skiljast frá makanum ella koma í samlívsóføri av øðrum slag. Tað kann raka okkum øll, og knøini kunnu hoykna undan tí besta. Bara byrðan gerst nóg tung.

Og óeydnan kann vera so beisk, at vit ikki orka at reisa okkum aftur sjálvi. Men í samfelag eru vit saktans før fyri at hjálpa, og kunnu saktans syrgja fyri, at vit ikki bjóða nøkrum her á landi so ljót kor.

Heimrustir og fiskikvotur

Fiskivinnuráð og reiðarar rembast og brestast um óskilið, sum komið er í tað, teir trúðu var ritað í stein um rættin til havsins ríkidømi.

Men eins og heimrustirnar á sinni vórðu lagdar undir greiðari ognarrætt, hevur tað nú leingi rikið tann vegin, at greið ognarviðurskifti máttu koma í allan hurlivasan um fiskirættindi.

Greið ognarviðurskifti eru eitt av grundevnunum, sum kapitalisma er tilevnað av, so at eingin ivi skal vera um hvør ið eigur fæið og úrtøkuna av fænum. Hvør leggur í at velta jørð, sum hann ikki er vísur í at eiga, tá heystast skal? Ongin skila kapitalistur í hvussu er.

Sjálvandi er heimskreppan álvarslig !

Hvat er tað, sum er so fundamentalt galið í búskapinum, at vit hava sett hesa skelkandi kreppuna á rull?

Fyrst rakar kreppan amerikanska bústaðamarknaðin í 2006/2007, síðani amerikanskar og evropeiskar fyritøkur, við tí úrsliti at risafjøldir verða sendar til hús, arbeiðsleys. Síðani rakar hon bankar kring allan vesturheimin, sum hava pengar í klemmu í rapaða húsamarknaðinum og aðrastaðni, har berur sandbotnur var undir útlitunum um vinning. Næst at rapa vóru sjálvir ríkisbúskapirnir í Íslandi og Írlandi. Síðani Portugal og Grikkalandi. Italia og Spania rilla. Og nú - í síðstu viku - skalv ríki ríkja, USA.

Vit standa spyrjandi - hvat ilt hava vit gjørt, at plágurnar soleiðis oysa oman yvir okkum?

Hví ikki blogga ?

Eg havi ofta havt hug at leggja greinirnar eg skrivi út onkustaðir á internetið, soleiðis at eg kann beina teimum sum spyrja eftir greinunum á eina slóð, har tær eru at finna.
Nú fann eg hendan "blogspot" mátan, sum sær meira einfaldur út at fáast við enn ein heil heimasíða. So eg royni tað.
Sum frá líður fái eg nokk lagt nakrar greinir út - men tað tekur altso sína løtu at fáa tær fluttar.
Eg eri byrjaður við klummunum, eg hevði í Dimmu fyri nøkrum árum síðan.
Og kanska man kann brúka bloggin til at leggja onkra nýggja grein út á eisini.
Men ordiliga blogging - leys skot frá pistólini - tað vænti eg ikki at eg fari at duga.
So hetta verður nokk ein reyvatungur abbabloggur. Gott er.