Makrelur og seyðaskinn

Áttu vit ikki at tikið seyðaskinnini til høldar og spunnið tey til fínastu føroyska tógv, heldur enn at tveita tey í eldin á brennistøðini? Og kanska enntá bundið troyggjur, hosur og brølapur burtur úr tí?
Eg rokni við, at allarflestu føroyingar halda at tað hevði verið gott – tað hevði hóska seg einum landi at tikið alt upp, sum er til av virði í náttúruni.
Men er tað búskaparliga skilagott?
Nei, tað er tað helst ikki.

Makrelkorrupsjón

Føroyska samfelagið eigur ræðisrættin á einum ikki heilt óbetýðiligum parti av heimsins matvørukova – ein partur, sum verður meira virðismikil fyri hvørja miljard av fólki, sum leggst aftrat her á fold.
Hetta ríkidømi er púra sjálvsagt ogn hjá okkum øllum – livandi og komandi føroyingum. Tað eigur sjálvandi at koma øllum skattaborgarum til góða, so at gerðandisdagurin gerst liviligari hjá øllum somlum.
Men ein óunniliga korrupt makt er í ferð við at finna røttu undirskriftirnar á eitt skjal, sum skal lata ognarrættin til hetta ríkidømi upp í hendurnar á einum úrvalsliði av føroyingum, so at teir og arvingar teirra skulu fáa exklusivan rætt til miljardirnar.
Eitt fáment lið av reiðarum hevur vunnið sær so stóran rætt í politisku skipanini, at nú seyrar út millum samankomingarnar av esjandi rotinskapi.

Veljarin: ongar reformar nú !

Tann boðskapurin, sum fyri mær stendur mest greiður eftir hetta løgtingsvalið, er hann at meirilutin vil ikki hava flokkar at stýra landinum, sum ætla broytingar. Hann hevur vrakað teir báðar flokkarnar – Javnaðarflokkin og Tjóðveldið – sum hava prædika mestu broytingarnar.
Meirilutin av føroyingum vil ikki hava stórar broytingar í viðurskiftunum í løtuni. Ikki í fiskivinnuni, ikki í eftirlønunum, ikki í kommunubygnað, bygnaðinum í heilsuverkinum, skúlaviðurskiftunum, skattamálum ella øðrum viðurskiftum.
Og hetta er samstundis tað avgerandi brekið við tilgongdini til broytingar.

Búskapur og fullveldi

Eg havi ongantíð verið loysingarmaður av búskaparligum ávum. Ynskið um einar frælsar føroyar er eitt hjartamál, og telist ikki fyri mær í pengum. Men skal eg greiða frá um míni hjartamál, noyðist eg eisini telja loysing og samband í pengum.

Fróðskaparsetur og vaxnaskúling

Í løtuni óttast nógv um sítt arbeiði og um sítt arbeiðspláss.
Men framtíðin er ein heilt onnur. Tá verður ikki nóg mikið av kvalifiseraðum fólki til øll arbeiðsplássini.
Og tann framtíðin er longu her. Tað er í framtíðina at vit gera skúlaíløgur.

55 túsund fólk í Føroyum

Eitt av valevnum javnaðarflokksins kallar tað eitt ”megabluff” hjá Tjóðveldisflokkinum, at vit seta okkum sum stavnhald at vera 55 túsund í 2020.
Tað skal sjálvandi ganga heilt óluksáliga væl, um vit skulu vera 55 túsund føroyingar í 2020.

Fiskiskapurin niðursaxaður

Kannst tú ímynda tær ein bónda, sum á sumri fer út í veltuna at lúka við líggja?
At hann fer út við líggjanum og saxar alt niður frá hond, arva og slokkar, aks og lokaplantur – alt í sveiggjandi líggjatøkum?
At hann ikki hevur fyrilit fyri tí, sum hann skal heysta og skal liva av restina av árinum?
Nei, vell?
Men soleiðis fara vit við okkara fiskiskapi, kann eg fortelja tær!

Er loysingin málið?

Eg kann saktans geva teimum rætt sum siga at loysingin – fullveldi – í sær sjálvum ikki er málið.
Málið má vera at fáa hetta pinkulítla landið at blóma – tað verið seg í sambandi ella sum fullveldi.
Málið má vera at fáa sum mest burtur úr lívinum saman - sálarliga eins væl og tímiliga.

Sjálvstýri og framburður eru á somu kós

Røða á ressingarfundi Tjóðveldis á Læraraskúlanum 14.oktobur 2011
Tey, sum greina føroyskan politikk, eru samd um at í Føroyum er ikki bara vanligi skilnaðurin millum høgraflokkar og vinstraflokkar.
Greiður skilnaður er eisini millum loysing og samband.
Hetta er eitt, ið øll vita – eitt, sum skilur allar føroyingar sundur í minst teir fýra teigarnar millum brotlinjurnar millum høgra, vinstra, loysing og samband.
Men sum tíðin líður og øldir fara, kámast mørkini millum ideologisku teigarnar. Høgra og vinstra troðkast í dag saman á einum illittum miðvølli – ikki bara í Føroyum, men í øllum grannalondunum.
Markið millum loysing og samband kámast kortini ikki.

Bíðið ikki eftir 2018

Í vikuni stóð eg í einum handli og skuldi keypa, tá ein heldur illbrýntur maður kom heldur tætt at mær og mælti: ” Nú hava tit aftur tikið 20 dagar frá mær, so nú fái eg ikki endarnar at røkka saman!”
Eg fekk ikki stundir at tala, so var hann horvin.
Men eg kann so siga tað her, sum eg ikki fekk sagt tá - bíðið ikki eftir 2018

Stóra vanlukkan fyri framman

Allar framskrivingar av fólkatalinum benda á somu syrgiligu gongd – at fólkavøxturin í Føroyum longu er uppsteðgaður og at vit síðani gerast alt færri, sum árini líða.

Fólkatalið í heiminum fjølgast við fleiri hundrað miljónum um árið - men vit fara at gerast færri. Í ongum av hinum norðurlondunum – heldur ikki teimum smærru – stendur minking í fólkatalinum fyri framman. Men í Føroyum minkar tað.

Uttan mun til hvørjar orsøkirnar eru, so eiga vit at møta hesi vanlukku sum ein tjóð – uttan mun til flokkslit.

Tí ein vanlukka er tað.

Føroyska sjónin

Eg stilli upp fyri Tjóðveldið – tað er greitt, og tí stilli eg eisini upp fyri ta loysingarhugsjónina, sum er skjaldramerki flokksins. Ongin, sum kennur meg, ivast í at tað somuleiðis er mítt hjartamál.

Men samstundis stilli eg upp til løgtingsvalið við mínum egnu sjónum. Og tað er ein fram um alt føroysk sjón.

Lat flokkspolitikk vera flokkspolitikk, men latið okkum fremst av øllum fáa ein føroyskan politikk.

Hví tramin fert tú nú upp í politikk . . ?

- “Hví spillir tú nú spælið og fert upp í politikk?”
- “Nú hevur tú oyðilagt alt fyri teg sjálvan!”
- “Tú hevur nógv størri ávirkan á tað heila uttan fyri Løgtingið enn tú fært í Løgtinginum!”
- “Hvør skal nú fortelja okkum hvussu tingini hanga saman í samfelagnum?”

Slíkar eru viðmerkingarnar, eg havi fingið, eftir at tað kom fram at eg royni meg á listanum hjá Tjóðveldinum. Øgiliga fá hava rópt hurrá.

Heimrustir og fiskikvotur

Fiskivinnuráð og reiðarar rembast og brestast um óskilið, sum komið er í tað, teir trúðu var ritað í stein um rættin til havsins ríkidømi.

Men eins og heimrustirnar á sinni vórðu lagdar undir greiðari ognarrætt, hevur tað nú leingi rikið tann vegin, at greið ognarviðurskifti máttu koma í allan hurlivasan um fiskirættindi.

Greið ognarviðurskifti eru eitt av grundevnunum, sum kapitalisma er tilevnað av, so at eingin ivi skal vera um hvør ið eigur fæið og úrtøkuna av fænum. Hvør leggur í at velta jørð, sum hann ikki er vísur í at eiga, tá heystast skal? Ongin skila kapitalistur í hvussu er.

Sjálvandi er heimskreppan álvarslig !

Hvat er tað, sum er so fundamentalt galið í búskapinum, at vit hava sett hesa skelkandi kreppuna á rull?

Fyrst rakar kreppan amerikanska bústaðamarknaðin í 2006/2007, síðani amerikanskar og evropeiskar fyritøkur, við tí úrsliti at risafjøldir verða sendar til hús, arbeiðsleys. Síðani rakar hon bankar kring allan vesturheimin, sum hava pengar í klemmu í rapaða húsamarknaðinum og aðrastaðni, har berur sandbotnur var undir útlitunum um vinning. Næst at rapa vóru sjálvir ríkisbúskapirnir í Íslandi og Írlandi. Síðani Portugal og Grikkalandi. Italia og Spania rilla. Og nú - í síðstu viku - skalv ríki ríkja, USA.

Vit standa spyrjandi - hvat ilt hava vit gjørt, at plágurnar soleiðis oysa oman yvir okkum?